Diagnoza PBL

Prześlij mailem
Pobierz
Drukuj

W większości (ok. 70%) przypadków diagnoza przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL) jest stawiana przez przypadek – u osób, które w czasie badań czują się dobrze, zaś wyniki badania krwi wskazują na wzrost liczby białych krwinek, zwłaszcza limfocytów.

W czasie stawiania diagnozy niektórzy pacjenci mogą mieć powiększone powierzchowne węzły chłonne i śledzionę. W rzadkich przypadkach badanie krwi może wykazać niedokrwistość, tj. spadek wartości stężenia Hb (hemoglobiny) i liczby krwinek czerwonych, jak również zmniejszoną liczbę płytek krwi.

Badanie kliniczne

W celu dokonania oceny zaawansowania choroby lekarz przeprowadza badanie kliniczne, podczas którego sprawdza obecność i wielkość wyczuwalnych węzłów szyjnych, pachowych i pachwinowych oraz wielkość śledziony i wątroby.

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne w kierunku PBL są istotne, gdyż umożliwiają ocenę cech limfocytów, których liczba we krwi wzrosła. W specjalistycznym centrum hematologii wykonuje się dwa badania próbek krwi:

  • rozmaz krwi obwodowej – w tym badaniu ocenia się pod mikroskopem optycznym cechy komórek krwi rozmazanej na szkiełku. Bada się wygląd komórek – w PBL są one zwykle bardzo liczne i małe,
  • badanie immunofenotypowe komórek krwi obwodowej – badanie to pozwala na wykrycie cech, jakie limfocyty białaczkowe wykazują na swojej powierzchni. W PBL limfocyty w istocie wykazują pewne cechy odróżniające je od limfocytów zdrowych oraz od tych, które występują w innych postaciach białaczki.

Jak można się spodziewać, zazwyczaj, aby postawić diagnozę PBL, wystarczy pobrać próbkę krwi, która posłuży do zbadania morfologii i analizy morfologicznej krwi oraz do wykonania badania immunofenotypowego.

Badania krwi

CEE_CLL_disease_02
Stock photo. Posed by model.

Próbki Twojej krwi będą pobierane regularnie przez cały okres leczenia, w celu kontroli ogólnego stanu zdrowia, liczby krwinek czerwonych i białych – zwłaszcza liczby limfocytów – oraz płytek krwi, a także w celu kontroli pracy wątroby i nerek. W oparciu o wyniki tych badań lekarz może monitorować wpływ PBL na organizm.

  • Lekarza interesuje liczba limfocytów, gdyż wskazuje ona stan rozwoju PBL.
  • Jeśli masz mało czerwonych krwinek albo niskie stężenie hemoglobiny we krwi, może to oznaczać niedokrwistość. Z tego powodu możesz czuć zmęczenie i miewać zadyszki.
  • Płytki krwi to fragmenty komórek, które wspomagają krzepnięcie krwi. Jeśli masz niski poziom liczby płytek krwi, krew może nie krzepnąć właściwie – jeśli się skaleczysz, zatrzymanie krwawienia może zająć dłuższy czas, możesz też łatwiej nabawiać się siniaków.

Inne badania mogą okazać się przydatne w celu doprecyzowania diagnozy lub zrozumienia, na jaką skalę choroba rozprzestrzeniła się w organizmie. Pod uwagę trzeba wziąć następujące badania:

  • Rtg klatki piersiowej, usg jamy brzusznej i obszarów węzłów chłonnych, badanie tomograficzne. Badania obrazowe – rentgen klatki piersiowej wykonuje się w celu sprawdzenia, czy serce i węzły chłonne w obszarze piersi pracują poprawnie. Obrazy pozwalają lekarzom zobaczyć, jaki etap osiągnął nowotwór krwi, oraz czy rozprzestrzenił się na ważne narządy lub inne obszary ciała. Ułatwiają dobór najbardziej odpowiedniego leczenia. 
  • Badanie tomograficzne = tomografia komputerowa, w skrócie TK, zapewnia trójwymiarowy obraz narządów wewnętrznych. Specjaliści w ośrodku opieki zdrowotnej mogą wykorzystywać takie obrazy do sprawdzenia, czy śledziona lub węzły chłonne nie są powiększone.
  • Badanie PET to pozytonowa tomografia emisyjna. Wykonuje się je w celu sprawdzenia obszarów, które nie są uwidaczniane w badaniu tomograficznym, takich jak kości.
  • Badanie MR = rezonans magnetyczny – może być wskazany, jeśli masz alergię na barwniki stosowane w innego rodzaju badaniach obrazowych, lub gdy masz problem z nerkami.

Istnieją badania służące do oceny stanu węzłów chłonnych głębokich (węzłów chłonnych w obszarze piersi, brzucha i śledziony). Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i/lub biopsja szpiku kostnego. 
Te badania nie są niezbędne w diagnostyce w kierunku PBL. Mogą one jednak przesądzać w przypadku wątpliwości co do diagnozy albo mogą pomóc w określeniu przyczyny zmniejszonej funkcjonalności szpiku kostnego.
Biopsję szpiku kostnego obecnie wykonuje się w celu oceny ograniczenia białaczki limfocytowej w szpiku po leczeniu.
Przy określaniu biologicznych cech choroby istotne znaczenie mają też inne badania. Zwykle rozważa się je wówczas, gdy zachodzi konieczność rozpoczęcia leczenia. Niektóre cechy biologiczne dają w istocie ważną wskazówkę co do wyboru najbardziej odpowiedniego rodzaju leczenia, podczas gdy inne mają wartość predykcyjną – mówią o możliwości uzyskania odpowiedzi organizmu pacjenta oraz o czasie trwania tej odpowiedzi. Do badań biologicznych, które bierze się pod uwagę w praktyce klinicznej, należą ocena stanu mutacji genów IgVH, ocena mutacji genu TP53 oraz ocena niektórych nieprawidłowości cytogenetycznych (w niektórych chromosomach) z zastosowaniem testu FISH.
Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o badaniach lub leczeniu, takich informacji udzielą Ci specjaliści w placówce opieki zdrowotnej:

  • zawsze zwracaj się do lekarzy lub pielęgniarek, aby wyjaśnili wszystko, czego nie rozumiesz lub co Cię martwi
  • mogą oni udzielić wyjaśnień, jeśli nie wiesz, co oznaczają wyniki badań
  • mogą również przekazać informacje o miejscowych grupach wsparcia dla pacjentów, o usługach medycznych i lokalnych wydarzeniach, jeśli myślisz, że mogłyby być pomocne.
Zobacz więcej