Radioterapia

Prześlij mailem
Pobierz
Drukuj

Promieniowanie o wysokiej energii stosowane w celu zniszczenia komórek rakowych przy jednoczesnym oszczędzaniu zdrowych tkanek. W leczeniu raka prostaty stosuje się dwa rodzaje radioterapii:

  • Radioterapia ze źródeł zewnętrznych
  • Brachyterapia

Radioterapia ze źródeł zewnętrznych

CEE_PC_treatment_03
Stock photo. Posed by model.

Radioterapia ze źródeł zewnętrznych jest przeprowadzana za pomocą urządzenia nazywanego akceleratorem liniowym, które wytwarza promieniowanie rentgenowskie oddziałujące na prostatę i zabijające komórki rakowe. Jest to opcja leczenia stosowana u pacjentów chorych na raka prostaty bez względu na przypisaną grupę ryzyka. Jak rozpoznać miejsce, do którego powinno dotrzeć promieniowanie? Radioonkolog przeprowadzający tomografię komputerową (TK) jamy brzusznej wykonuje centrowanie, które pozwala na dokładną lokalizację obszaru przeznaczonego do napromieniowania. Dzięki temu promieniowanie dociera do komórek raka, a zdrowe tkanki pozostają nienaruszone. 

Potem następuje bardzo ważny etap – planowanie leczenia: opracowanie spersonalizowanego i najkorzystniejszego dla pacjenta planu, którego celem jest ochrona wrażliwych narządów, takich jak odbytnica, pęcherz moczowy, głowy kości udowych i jelita, które muszą być osłonięte przed promieniowaniem. Najczęściej stosowane terapie to trójwymiarowa radioterapia konformalna (3D-CRT) oraz radioterapia z modulacją intensywności wiązki (IMRT), czyli terapie oparte na konformalizacji (zwiekszenie dawki trafiającej w zmianę z jednoczesnym zmniejszeniem narażenia zdrowych organów), w których promieniowanie jest modelowane w zależności do kształtu gruczołu docelowego (prostaty), co pozwala na maksymalne oszczędzanie sąsiednich narządów

Potem następuje bardzo ważny etap – planowanie leczenia: opracowanie spersonalizowanego i najkorzystniejszego dla pacjenta planu, którego celem jest ochrona wrażliwych narządów, takich jak odbytnica, pęcherz moczowy, głowy kości udowych i jelita, które muszą być osłonięte przed promieniowaniem. Najczęściej stosowane terapie to trójwymiarowa radioterapia konformalna (3D-CRT) oraz radioterapia z modulacją intensywności wiązki (IMRT), czyli terapie oparte na konformalizacji (zwiekszenie dawki trafiającej w zmianę z jednoczesnym zmniejszeniem narażenia zdrowych organów), w których promieniowanie jest modelowane w zależności od kształtu gruczołu docelowego (prostaty), co pozwala na maksymalne oszczędzanie sąsiednich narządów

Kolejna metoda to terapia sterowana obrazem (IGRT), która pozwala na dostarczanie promieniowania w konkretne miejsce dzięki pozyskiwaniu obrazów umożliwiających rozpoznawanie prostaty z coraz większą precyzją przy każdym cyklu terapii.

Brachyterapia

Ta forma radioterapii polega na chirurgicznym umieszczeniu małych radioaktywnych źródeł (ziaren) bezpośrednio w prostacie. Jest to strategia preferowana w przypadku pacjentów z grupy niskiego ryzyka, podczas gdy pacjenci z grupy średniego ryzyka często są poddawani radioterapii ze źródeł zewnętrznych lub terapii hormonalnej.

Źródła promieniowania mogą być:

  • stałe: małe ziarna jodu lub palladu umieszczane w prostacie, z którego nie są usuwane;
  • tymczasowe: źródła irydowe umieszczane w prostacie w różnych ilościach zależnych od planu leczenia, a później usuwane.

Radioterapia i jej działania niepożądane

Po zakończeniu radioterapii pacjent jest poddawany okresowym badaniom kontrolnym w celu oceny działań niepożądanych i monitorowania wartości PSA.

Zobacz więcej