Nowe leki o większej skuteczności

Prześlij mailem
Pobierz
Drukuj

Inhibitory proteasomów

CEE_MM_treatment_03

Proteasom jest białkowym wielkocząsteczkowym agregatem enzymatycznym odpowiedzialnym za degradację białek, które już nie są w danej komórce potrzebne, stąd określa się go też terminem „przetwarzacza odpadów komórkowych”. Jeżeli funkcjonalność proteasomu zostanie zahamowana, białko, które miało zostać usunięte, gromadzi się w komórce. Zakłóca to funkcjonalność komórki i może przyczynić się do jej śmierci. Interesujący jest fakt, że komórki nowotworowe są 1000 razy bardziej podatne na działanie inhibitorów proteasomu w porównaniu z komórkami zdrowymi. Leki, które zatrzymują działanie „przetwarzacza komórkowych odpadów” są zwane inhibitorami proteasomów. I chociaż leki te mają za swój cel tylko jedno ciało komórkowe, wywierają też negatywny wpływ na szereg procesów życiowych komórki, zapobiegając rozwojowi komórek nowotworowych, ich podziałowi i rozprzestrzenianiu się na inne części ciała.

Stosowanie inhibitorów proteasomów może powodować działania niepożądane takie jak przejściowa małopłytkowość (zmniejszona liczba płytek krwi), niedokrwistość, neutropenia (zmniejszona liczba białych krwinek), półpasiec i neuropatia obwodowa z bólami kończyn, możliwe są też zaburzenia zmysłu dotyku oraz odczuwanie mrowienia, podobnego do kłucia szpilkami lub igłami w dłoniach i stopach. Neuropatia obwodowa częściowo lub całkowicie ustępuje u pacjentów po zakończeniu leczenia lub obniżeniu dawki leku.

Leki immunomodulujące

Leki te mają wpływy na układ odpornościowy pacjenta. Dzięki nim tworzona jest bardziej skuteczna odporność na obce nowotworowe komórki plazmatyczne. Leki immunomodulujące hamują też proces formowania naczyń krwionośnych, hamując w ten sposób dostarczanie z krwiobiegu składników odżywczych do komórek nowotworowych. Komórki szpiczaka wydzielają cytokiny promujące tworzenie się nowych naczyń krwionośnych, które z kolei zwiększają wskaźniki przeżycia.

Najbardziej istotnymi działaniami niepożądanymi, jakie występują przy podawaniu leków immunomodulujących, są efekty hematologiczne, np. zmniejszenie liczby krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi; często obserwowanym objawem jest też senność i wypryski na skórze. Powstające przy stosowaniu tych leków skrzepy krwi stwarzają ryzyko zakrzepicy lub zatoru płucnego. Aby zapobiec powstawaniu skrzepów, lekarz powinien przepisać kwas acetylosalicylowy lub LMWH (heparynę drobnocząsteczkową).

Podobnie jak w przypadku działań niepożądanych inhibitorów proteasomów i tutaj może wystąpić neuropatia obwodowa, ale są to rzadkie przypadki. 

Przeciwciała monoklonalne

Podobnie jak w leczeniu chłoniaka, przeciwciała monoklonalne są też dostępne do leczenia szpiczaka mnogiego, jeżeli ubezpieczenie zdrowotne pokryje ich koszty. Przeciwciała monoklonalne są kierowane na określone białko zlokalizowane na powierzchni komórki szpiczaka (np. antygen CD 38, SLAM F7). Kiedy przeciwciało monoklonalne połączy się z białkiem, wówczas uruchamia szereg procesów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych, bezpośrednio niszczących komórkę nowotworową, lub też zostaje to osiągnięte drogą aktywacji układu odpornościowego pacjenta. Mechanizm działania tych leków różni się całkowicie od działania inhibitorów proteasomów lub leków immunomodulujących. To dlatego możliwe jest uzyskanie doskonałych wyników leczenia u pacjentów, u których już próbowano bez rezultatów zastosować te metody.

Przeciwciała monoklonalne są podawane w formie wlewów dożylnych zgodnie z odpowiednim harmonogramem czasowym. Leczenie z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych (np. przeciwciała monoklonalnego anty-CD 38) jest u większości pacjentów bardzo dobrze tolerowane. Działania niepożądane występują bardzo rzadko. Niepożądane efekty uboczne obejmują efekty hematologiczne, zakażenia, zmęczenie i nudności. Przy otrzymywaniu wlewu, szczególnie w pierwszej serii leczenia, może wystąpić reakcja na wlew – objawy są podobne do zwykłego przeziębienia (ból gardła, dreszcze, kaszel, cieknący nos, utrudnione oddychanie). Reakcje na wlewy mają zwykle przebieg łagodny, ale należy o nich powiadamiać lekarza lub pielęgniarkę. Przeciwciała monoklonalne mogą być kojarzone zarówno z lekami immunomodulującymi lub inhibitorami proteasomów, jak i z kortykosteroidami.

Inhibitory HDAC

Terapie wykorzystujące inhibitory deacetylaz histonów (HDAC -(inhibitory deacetylaz histonów – ang. histone deacetylase inhibitors) są ukierunkowane na DNA komórek nowotworowych. Poprzez zahamowanie aktywności enzymu, krytycznego dla podziału komórek nowotworowych, podział tych komórek zostaje zatrzymany, powodując ich śmierć. Inhibitory HDAC są stosowane razem z inhibitorami proteasomów i kortykosteroidami.

Możliwe działania niepożądane mogą obejmować biegunkę, której przebieg może być bardzo ciężki, zdarzenia hematologiczne i kardiologiczne, zakażenia, zmęczenie, nudności i wymioty.

Zobacz więcej