Praktyczna pomoc

Prześlij mailem
Pobierz
Drukuj
  • Radzenie sobie ze zmęczeniem

    Zmęczenie to częsty objaw szpiczaka mnogiego, ale też może być efektem niepożądanym którejś z terapii. Krańcowe zmęczenie może też być spowodowane spadkiem liczby czerwonych krwinek w organizmie, powodującym stan zwany niedokrwistością (anemią).

    Odczuwanie zmęczenia obejmuje przytłaczające zmęczenie lub wyczerpanie, zadyszkę, zaniki pamięci, zły nastrój, niezdolność do koncentracji i zaburzenia snu.

    Należy zawsze informować zespół terapeutyczny, jeżeli wystąpią którekolwiek z wymienionych objawów zmęczenia, ponieważ mogą być one związane z niedokrwistością wymagającą leczenia. Zespół terapeutyczny może też omówić pewne opcje, mogące pomóc w radzeniu sobie ze zmęczeniem.

    Co można zrobić, aby opanować uczucie zmęczenia?

    Należy utrzymywać prawidłowo zbilansowaną dietę z bogatymi w żelazo pokarmami oraz pić dużo płynów. Jeżeli mamy kłopoty z jedzeniem, należy zwrócić się do lekarza o skierowanie do dietetyka. Należy się wysypiać, pilnując codziennie tych samych godzin kładzenia się do łóżka i wstawania rano. Każdego dnia należy podjąć niewielką aktywność fizyczną – może to pomóc w zwiększeniu zasobów energii. Należy planować codzienne zajęcia i pozwolić sobie na przerwy na odpoczynek w ciągu dnia.

  • Ograniczanie ryzyka zakażenia

    Szpiczak mnogi zakłóca sprawność układu odpornościowego (zapewniającego naturalną obronę organizmu przed zakażeniami i chorobami). Niektóre z leków, które są aktualnie stosowane do leczenia szpiczaka mnogiego mogą również osłabiać układ odpornościowy. Możemy zauważyć zwiększoną podatność na zakażenia – częściej łapiemy infekcje, które trwają dłużej. Oznaki infekcji obejmują podwyższoną temperaturę ciała (powyżej 38 stopni Celsjusza), odczuwanie gorączki i złe samopoczucie, dreszcze, wysypkę, kaszel lub ból gardła, biegunkę, zaczerwienienie lub obrzęki wokół rany.

    W przypadku pojawienia się jakichkolwiek oznak zakażenia, należy natychmiast udać się do pielęgniarki lub lekarza, ponieważ istotne może być włączenie odpowiedniego leczenia.

    Co można zrobić, aby ograniczyć ryzyko infekcji?

    Myć ręce regularnie i unikać dotykania nimi ust, nosa i oczu. Mieć ze sobą i stosować żel do rąk na bazie alkoholu (dostępny w aptece), aby utrzymywać czystość dłoni podczas wyjść i spotkań. Należy unikać kontaktu z każdym, kto ostatnio chorował na chorobę zakaźną, taką jak ospa wietrzna lub grypa (lub aktualnie choruje).

  • Postępowanie w przypadku problemów z nerkami

    Główną przyczyną uszkodzeń nerek jest sam szpiczak mnogi. Niektóre leki mogą mieć również wpływ na pracę nerek. Można odczuwać objawy związane z niewydolnością nerek, takie jak stałe odczuwanie pragnienia, mdłości i potrzeby częstego oddawania moczu.

    Należy porozmawiać z pielęgniarką, jeżeli pojawi się którykolwiek z wymienionych objawów, ponieważ będzie ona w stanie albo nam pomóc, albo skieruje nas do lekarza.

    Co można zrobić, aby uchronić nerki przed uszkodzeniem?

    Należy utrzymywać organizm w stanie dobrego nawodnienia, próbując wypijać 2–3 litry wody dziennie (jeżeli jesteśmy dializowani, należy o tym porozmawiać z pielęgniarką lub lekarzem).

  • Dobre odżywianie się

    Kiedy czujemy się niedobrze lub jesteśmy zestresowani, dobre odżywiane się może być utrudnione, ale szczególnie ciężko może nam przychodzić jedzenie posiłków podczas leczenia i po leczeniu szpiczaka mnogiego. Niektóre leki i terapie mogą zmienić nasze poczucie smaku oraz możemy nie odczuwać chęci do jedzenia większych ilości pokarmów. Jeżeli leczenie zmieniło wzorce żywieniowe i smak, pomocne może być spożywanie niewielkich porcji co 2–3 godziny, aż poczujemy się lepiej. Może też zdarzyć się, że lekarz zaleci pewne zmiany w diecie. Na przykład w przypadku zwiększonego ryzyka zakażeń niektóre potrawy stwarzają zwiększone ryzyko i należy ich unikać. Jednakże inne potrawy mogą zwiększać odporność i poziomy energii i w związku z tym należy zachęcać pacjenta do ich spożywania.

    W przypadku słabego apetytu pielęgniarka lub dietetyk może udzielić porad w zakresie najlepszego sposobu zwiększania zdrowych kalorii w diecie. Mogą oni również zalecić dietetyczne suplementy w płynie do spożywania pomiędzy posiłkami.

  • Wyposażenie i drobne modyfikacje w domu

    Czy wejście po schodach sprawia trudność? Czy wzięcie natrysku staje się problemem? Wszystkiemu temu można zaradzić. Na rynku są dostępne specjalne urządzenia i dom pacjenta można dostosować do nowej sytuacji. Specjalistyczne firmy oferują szeroki asortyment użytecznych narzędzi i sprzętu. Tutaj zamieszczony jest krótki wykaz dostępnego sprzętu: podnośnik wózka inwalidzkiego, wyposażenie łazienki na potrzeby przystosowanej do niepełnosprawności kąpieli i natrysku, prysznic z fotelikiem, sedesy dla niepełnosprawnych, poręcze, łóżka dla niepełnosprawnych ze specjalnie przystosowanymi materacami. Należy zwrócić się do lekarza o informacje dotyczące możliwości wynajęcia takich urządzeń (np. kul, wózków inwalidzkich). Warto zapoznać ze wszystkimi dostępnymi opcjami.

Zobacz więcej