Tętnicze Nadciśnienie Płucne w diagnozie

Prześlij mailem
Pobierz
Drukuj

Ważne! Tętnicze nadciśnienie płucne jest chorobą, która często jest rozpoznawana z wielomiesięcznym opóźnieniem. Dlaczego tak się dzieje?

  • Objawy nadciśnienia płucnego są takie same jak w przebiegu wielu innych, bardziej powszechnych chorób.
  • TNP jest rzadką chorobą – mniej znaną zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy.
  • Objawy pojawiają się przede wszystkim podczas wysiłku fizycznego, a w spoczynku zwykle ustępują.
  • Pacjenci zaprzeczają swoim objawom, bojąc się postawienia niekorzystnej diagnozy. Dolegliwości tłumaczą starszym wiekiem, nadmierną masą ciała, paleniem papierosów lub niewytrenowaniem.

Gwarantem powodzenia terapii TNP jest szybka diagnoza. Postawienie właściwego rozpoznania trwa od 2 do 4 lat! Wynika to ze złożoności diagnostyki.

Klasa czynnościowa według NYHA (ang. New York Heart Association) lub WHO (ang. World Health Organization) określa, w jaki sposób choroba ogranicza aktywność fizyczną pacjenta.

Wyróżnia się cztery klasy czynnościowe:

Klasa I

Chorzy z nadciśnieniem płucnym, które nie ogranicza ich aktywności fizycznej. Zwykła aktywność fizyczna nie powoduje u nich nadmiernej duszności, zmęczenia, bólu w klatce piersiowej ani stanu przedomdleniowego

Klasa II

Chorzy z nadciśnieniem płucnym powodującym niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej, bez dolegliwości w spoczynku. Zwykła aktywność fizyczna powoduje nadmierną duszność lub zmęczenie, ból w klatce piersiowej lub stan przedomdleniowy

Klasa III

Chorzy z nadciśnieniem płucnym znacznie ograniczającym aktywność fizyczną, bez dolegliwości w spoczynku. Aktywność mniejsza niż zwykła powoduje duszność, zmęczenie, ból w klatce piersiowej lub stan przedomdleniowy

Klasa IV

Chorzy z nadciśnieniem płucnym niezdolni do podejmowania jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez pojawienia się objawów. Duszność lub zmęczenie mogą występować już w spoczynku. Każda aktywność fizyczna nasila objawy choroby.

TNP wymaga bardzo szczegółowej diagnostyki, która składa się z kilkunastu badań.

Elektrokardiografia (EKG)

Elektrokardiografia (EKG) jest nieinwazyjnym i bezbolesnym badaniem, które wykonywane jest w celu oceny pracy serca i wykrycia ewentualnych jej zaburzeń. W badaniu EKG elektrody umieszczone na klatce piersiowej pacjenta i na kończynach zbierają z powierzchni ciała informacje o elektrycznej pracy serca.

Badanie echokardiograficzne

Badanie echokardiograficzne jest badaniem obrazowym, podczas którego ocenia się wielkość, budowę i czynność poszczególnych jam serca oraz dochodzących do niego i odchodzących od niego naczyń oraz zastawek serca.

Badanie to wykorzystuje ultradźwięki do obrazowania serca i może pomóc w zdiagnozowaniu, leczeniu i kontrolowaniu pacjentów z podejrzeniem lub znaną chorobą serca. Między innymi pokazuje rozmiar i kształt komór serca, grubość ścianek mięśni, zdolność pompowania serca i to, jak dobrze serce się rozluźnia. Może również zapewnić oszacowanie ciśnienia w sercu i tętnicach płucnych.

Nadciśnienie płucne można podejrzewać na podstawie badania echokardiograficznego, ale do postawienia rozpoznania konieczne jest wykonanie cewnikowania prawostronnego serca. Następnie wykonuje się badania, które mają pomóc w określeniu przyczyny choroby oraz stopnia jej ciężkości.

Dane_x2_v2

Cewnikowanie prawostronne serca

W celu potwierdzenia lub wykluczenia nadciśnienia płucnego wykonuje się cewnikowanie prawostronne serca. Jest to badanie inwazyjne, wykonywane przy użyciu miękkiego cewnika zakończonego balonem (cewnik Swana-Ganza), który umieszcza się w tętnicy płucnej.

Wprowadza się go przez żyłę szyjną, żyłę udową lub żyłę odłokciową. Zabieg jest bezbolesny, odbywa się w znieczuleniu miejscowym przy użyciu lignokainy. Niektórzy pacjenci odczuwają kołatanie serca w momencie, gdy cewnik przechodzi przez serce. Cewnik pozwala zmierzyć ciśnienie w prawym przedsionku i prawej komorze serca oraz w tętnicy płucnej. Dzięki niemu można również ocenić tzw. ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, które informuje o obecności lub braku choroby lewej części serca.

W czasie cewnikowania pobiera się też próbki krwi z poszczególnych części serca i odchodzących od niego naczyń w celu oznaczenia wysycenia krwi tlenem. Badanie to pomaga wykryć obecność wad wrodzonych serca, takich jak: ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, ubytek w przegrodzie międzykomorowej czy przetrwały przewód tętniczy Botalla.

Test 6-minutowego marszu

Test 6-minutowego marszu jest metodą obiektywnej oceny wydolności fizycznej pacjenta. Służy także do monitorowania postępu choroby.

W czasie testu pacjent proszony jest o przejście jak najdłuższego dystansu na oznaczonym odcinku korytarza w ciągu 6 minut. Pacjent sam dostosowuje tempo marszu do swoich możliwości. Jeśli potrzeba, może na pewien czas przystanąć, odpocząć, po czym kontynuować marsz.

Pacjent powinien mieć wygodny strój i obuwie, nie powinien wykonywać intensywnych ćwiczeń fizycznych w okresie dwóch godzin poprzedzających badanie. Przed przystąpieniem do testu pacjent powinien przebywać w pozycji siedzącej około 10 minut.

Przed testem pacjent ma mierzone ciśnienie tętnicze, tętno, wysycenie tlenem hemoglobiny krwi tętniczej (saturacja) za pomocą pulsoksymetru. Te same pomiary wykonuje się po zakończeniu testu. Dodatkowo pacjent proszony jest o określenie intensywności odczuwanego wysiłku w skali punktowej od 1 do 10 (1-wysiłek bardzo lekki, 10-wysiłek bardzo ciężki).

Najważniejszym wynikiem jest długość dystansu, który przechodzi badany w czasie testu. Rezultat testu świadczy o stopniu ciężkości choroby. Im dystans jest krótszy, tym choroba jest bardziej nasilona. Długość dystansu w teście 6-minutowego marszu zwykle poprawia się pod wpływem leczenia.

Test 6-minutowego marszu jest u pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym wykonywany wielokrotnie, ponieważ służy do monitorowania postępu choroby. Osoby zdrowe w czasie 6 minut pokonują zwykle dystans 600–700 metrów.

Peptyd natriuretyczny (BNP, NT-proBNP)

Peptydy natriuretyczne to substancje wydzielane do krwi przez kardiomiocyty (komórki mięśniowe serca) pod wpływem nadmiernego przeciążenia. W tętniczym nadciśnieniu płucnym im większe jest ich stężenie, tym większy jest stopień niewydolności prawej komory serca i tym gorsze rokowanie.

Zwykle wykonuje się pomiar peptydu natriuretycznego typu B, który występuje w dwóch postaciach: BNP lub NT-proBNP. Prawidłowy poziom BNP nie przekracza 30 pg/ml, a NT-proBNP – 112 pg/ml.

Test spiroergometryczny

Test wydolności wysiłkowej odbywający się na bieżni ruchomej. Pacjent wykonuje go w maseczce, z analizatorem gazów, aby można było zbadać skład wydychanego przez niego powietrza, a także maksymalne zużycie tlenu (im jest ono wyższe, tym lepsze są: wydolność pacjenta i jego rokowanie). Jeśli pacjent poczuje się źle, może poprosić o przerwanie testu.

Scyntygrafia płuc

Badanie, które powinno być przeprowadzane u wszystkich pacjentów z podejrzeniem tętniczego nadciśnienia płucnego w celu wykluczenia zmian zakrzepowo-zatorowych jako przyczyny nadciśnienia płucnego. Jest rodzajem prześwietlenia płuc, które wykonuje się po dożylnym podaniu radioizotopu, który płynie wraz z krwią do płuc.

Diagnoza – perspektywa pacjenta

Diagnoza – perspektywa lekarza

Zobacz więcej